Festiwal PO RZECE – Tabor nad Pilicą to znakomita okazja do bliższego spotkania z wciąż żywymi tradycjami pogranicza opoczyńsko-rawskiego. W tym roku organizowane przez nas wydarzenie odbędzie się w Poświętnem k. Opoczna.
TERMIN: wydarzenie rozpoczyna się 10 września (18:00, czwartek) spotkaniem ze śpiewaczkami, a kończy 13 września (niedziela) śniadaniem lub spływem kajakowym.
IDEA: Wydarzenie wzorowane jest na letnich taborach węgierskich domów tańca. Uczestnicy taborów przez kilka dni uczą się tradycyjnych technik wykonawczych od zaproszonych muzykantów, śpiewaczek i tancerzy wiejskich, wspólnie grając, śpiewając, tańcząc i bawiąc się. Cechami różniącymi Tabor od typowych festiwali jest brak konwencjonalnego podziału na artystów i publiczność oraz podejście alternatywne wobec konsumenckiego charakteru imprez związanych z popkulturą. Założeniem Taboru jest czynny, wspólny udział jego uczestników, ale także tych od których można czerpać wiedzę, w wydarzeniach taborowych. Każde z nich to szansa na spotkanie z wciąż żywymi tradycjami regionu, odzwierciedlającymi się w muzyce, pieśniach i tańcach.
MIEJSCE: Poświętne to wieś gminna położona pośród sosnowych lasów oraz pól Równiny Radomskiej. Pierwsza wzmianka nazwy wsi datowana jest na rok 1671, w związku z budową kościoła sanktuaryjnego na wschód od wsi Studzianna. Miejscowość do dziś szczyci się cennymi zabytkami architektury. Jednym z najważniejszych jest kompleks kościelno-klasztorny, czyli obecna Bazylika św. Filipa Neri i św. Jana Chrzciciela w Studziannie – kościół wzniesiony na przełomie XVII I XVIII wieku, zwany perłą baroku województwa łódzkiego oraz klasztor Filipinów z 1776 roku, wraz z zabudowaniami towarzyszącymi.
OŚRODEK MŁYNCZYSKO: Ośrodek konferencyjno-wypoczynkowy Młynczysko w Poświętnem, położony w bezpośrednim sąsiedztwie lasu, otoczony stawami rybnymi to miejsce łączące komfort i funkcjonalność. Oferuje zakwaterowanie w pokojach z łazienkami (w pokojach czajniki). Na terenie ośrodka działa sieć Wi-Fi.
UDZIAŁ W TABORZE JEST BEZPŁATNY
ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ WYKUPIENIA NOCLEGU I WYŻYWIENIA W CENIE 480 zł. (3 noclegi, 3 śniadania, dwa obiady i dwie kolacje). TYLKO W PAKIECIE.
W MIEJSCOWOŚCI NIE MA BARÓW i RESTAURACJI. NA TERENIE OŚRODKA NIE MA OPCJI ROZBICIA NAMIOTU.
ZAPISY NA WARSZTATY ORAZ NOCLEGI WYSTARTUJĄ 17 sierpnia (poniedziałek) po godzinie 18:00.
WARSZTATY: Podczas Taboru skupimy się na śpiewie, muzyce i tańcu dwóch sąsiadujących ze sobą regionów – Opoczyńskiego i Rawskiego. Poznamy kilka pokoleń lokalnych muzykantów i śpiewaczek oraz ich uczniów i uczennice z daleka i bliska. Taborowe warsztaty skierowane są do osób dorosłych i młodzieży (mającej wcześniej kontakt z muzyka tradycyjną - gra na instrumentach tradycyjnych/śpiew, udział tylko pod opieką osoby dorosłej).
---
CZWARTEK:
wieczór: śpiew i instrumenty
PIĄTEK i SOBOTA:
rano: taniec i rękodzieło
przedpołudnie: śpiew i instrumenty melodyczne
wczesne popołudnie: basy i bęben
późne popołudnie: śpiew i instrumenty melodyczne
1) warsztaty skrzypcowe (8 godzin) – skierowane do osób grających na skrzypcach, umiejących powtarzać melodię ze słuchu. Warsztaty poprowadzą:
STANISŁAW WOLSKI (Drzewica)
Urodził się w 1928 roku w Radzicach Małych pod Opocznem. Przygodę z muzykowaniem rozpoczął jako dziecko w 1935 roku, już jako nastolatek grał na skrzypcach. Po II wojnie światowej wielokrotnie grywał na zabawach wiejskich i weselach, samodzielnie lub ze znanym skrzypkiem opoczyńskim Janem Matysiakiem (na dwoje skrzypiec), a także z kapelą Adamusów.
ANTONI HASSO-AGOPSOWICZ / WITEK WOJCIECHOWSKI (Warszawa)
Miłośnicy, badacze i praktycy muzyki tradycyjnej z Ziemi Radomskiej i jej pograniczy. Grają do tańca i posłuchu, prowadzą działalność edukacyjną. Dokumentują tancerzy, śpiewaczki oraz muzykantów, a także współpracują z nimi przy przedsięwzięciach popularyzujących wiejską muzykę w jej naturalnym kształcie.
MACIEJ FILIPCZUK (Poznań)
Skrzypek, uczeń wiejskiego mistrza Kazimierza Mety. W ramach swoich poszukiwań muzycznych skupia się na przekazie bezpośrednim mistrz-uczeń oraz zgłębia tajniki archaicznych form muzycznych Mazowsza. Muzykant grający do tańca w formie in crudo oraz lider i współtwórca wielu projektów artystycznych inspirowanych muzyką tradycyjną. Stypendysta Ministra Kultury w ramach projektów „Mazurek Vulgaris”, „MetaMuzyka” i „Arche Vivum”. Twórca projektu Maciej Filipczuk & goście weselni, stawiającego na spotkanie tu i teraz i na intensywność muzyki mierzoną ilością potu wyciśniętego z tancerzy.
2) warsztaty BĘBNIENIA i BASOWANIA (3 godziny) – skierowane do bębnistów, barabanistów i basistów posiadających podstawowe umiejętności gry na instrumencie oraz własny instrument Prowadzący warsztaty:
JOANNA i STANISŁAW STRELNIKOWIE (Londyn)
Badają to w praktyce, grając do tańca na instrumentach charakterystycznych dla wiejskich kapel z przełomu XIX i XX w. (skrzypce, bęben, basy). Interesuje ich głównie muzyka z okolic Opoczna i z pogranicza radomsko- opoczyńskiego. Ich mistrzowie to nieżyjący już niezwykli skrzypkowie z tamtych okolic: Józef Zaraś, Wincenty Firmowski, Józef Fiderek i Władysław Koperkiewicz. Joanna jest też pasjonatką i badaczką gry na basach ludowych – grała na tym instrumencie w kapeli kajockiego mistrza skrzypiec Tadeusza Jedynaka z Przystałowic Małych, basowała też regularnie Piotrowi Gacy i innym znakomitym skrzypkom radomskim. Prowadziła warsztaty z gry na basach na festiwalu Wszystkie Mazurki Świata oraz dwukrotnie organizowała i koordynowała warsztaty z ostatnim żyjącym wiejskim basistą ze środkowej Polski, Franciszkiem Miniakiem,
3) warsztaty ŚPIEWU (8 godzin) – skierowane do osób posiadających co najmniej podstawowe umiejętności w zakresie śpiewu tradycyjnego – warsztaty poprowadzą wiejskie śpiewaczki oraz ich uczniowie i uczennice. Na warsztatach poznamy przyśpiewki, pieśni obrzędowe, ballady.
Prowadzący warsztaty:
URSZULA TOMASIK (Ziębów)
Od najmłodszych lat znana była w swojej okolicy z talentu wokalnego. W wieku szesnastu lat trafiła do zespołu „Opocznianka”, gdzie przez długi czas była jedną z jego głównych solistek. Potem śpiewała i tańczyła również w Zespole Pieśni i Tańca Ziemi Opoczyńskiej „Tramblanka”, równolegle funkcjonując w środowisku wiejskim jako śpiewaczka weselna.
ZOFIA KRAKOWIAK (Aleksandrów Łódzki)
Przyśpiewek i pieśni ludowych nauczyła się od swojej babci i mamy. Brała udział w niejednym tradycyjnym weselu, na których nie tylko przyśpiewywała, ale także tańczyła tradycyjne tańce, charakterystyczne dla regionu opoczyńskiego. Przyśpiewki zna i tworzy na niemal każdą okoliczność.
JOANNA SKOWROŃSKA (Wrocław)
Etnolożka, śpiewaczka specjalizująca się w badaniu i wykonawstwie tradycyjnej muzyki z terenów Polski (Łęczyckie - skąd pochodzi, Dolny Śląsk - gdzie obecnie mieszka). Prowadzi kompleksowe nagrania terenowe i warsztaty. Śpiewu uczy się od wykonawców wiejskich. Koncertuje w zespołach Kust, Donja Jeka, Z Lasu. Członkini Fundacji Muzyka Zakorzeniona oraz autorka archiwów internetowych polskiej muzyki tradycyjnej.
JOANNA GANCARCZYK (Ozorków)
Śpiewaczka, artystka plastyk, muzykantka, uczennica wiejskich muzykantów i śpiewaczek, nauczycielka śpiewu tradycyjnego. Od kilkunastu lat zbiera oraz wykonuje muzykę tradycyjną głównie Polski centralnej z okolic Łodzi. Mieszka w regionie łęczyckim, gdzie bada i dokumentuje lokalne tradycje muzyczne (przede wszystkim śpiew tradycyjny) oraz organizuje warsztaty w relacji mistrz – uczeń, działa na rzecz aktywizacji społeczności lokalnej. Na co dzień występuje w zespołach: Z lasu (śpiew), Kust (śpiew), Kożuch (basy, śpiew).
4) warsztaty dla instrumentalistów - akordeon, harmonia, instrumenty dęte (8 godzin) skupią się na repertuarze rawskim oraz opoczyńskim. Warsztaty poprowadzą:
BARTOSZ PULIŃSKI (Rogów)
Harmonista, członek zespołu Diabubu, grającego muzykę tradycyjną z Polski centralnej. Uczeń ostatnich muzykantów regionu łowickiego i łęczyckiego. Członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Uczestniczył w licznych sesjach badań terenowych Fundacji Muzyka Odnaleziona. Współorganizował wydarzenia kulturalne w ramach działalności Pograjki Łódzkiej, Fundacji Po Staremu i Wiejskich Klubów Tańca. Autor projektu etnograficznego Melodie Miasta Łodzi. Instruktor zespołu folklorystycznego Byszewianie.
RODZINNA KAPELA BIŃKÓW (Opoczno)
Rodzina Bińków jest w okolicach Opoczna znana od kilku dekad, ponieważ muzyczne tradycje kultywuje w niej już trzecie pokolenie. Halina Biniek (ur. 1947) – skrzypaczka – przez wiele lat grała w kapeli zespołu Pieśni i Tańca Tramblanka, prowadziła też dziecięce zespoły ludowe. Z zawodu nauczycielka polskiego i muzyki. Pochodzi ze wsi Przyłęk w powiecie opoczyńskim, skończyła szkołę muzyczną w Końskich; we wczesnej młodości brała udział w zabawach i pograjkach w swojej rodzinnej okolicy. Jej syn, harmonista Radosław Biniek (ur.1974), jest absolwentem opoczyńskiej szkoły muzycznej I stopnia w klasie akordeonu, ale grać umiał na długo przed rozpoczęciem oficjalnej edukacji. W skład zespołu wchodzi też Kamilla Biniek, która jest multiinstrumentalistką (gra na klarnecie, akordeonie, saksofonie i bębnie) oraz śpiewaczką.
5) Warsztaty TAŃCA (3 godziny) – skierowane do osób posiadających podstawowe umiejętności taneczne.
Prowadzący warsztaty:
GRZEGORZ AJDACKI (WARSZAWA)
Z wykształcenia geograf, pracował jako redaktor podręczników szkolnych, map i atlasów, obecnie jest nauczycielem geografii, dramy i przedmiotów artystycznych. Z zamiłowania tancerz, regionalista i etnolog. Od wielu lat zajmuje się przekazywaniem praktycznej wiedzy o kulturze. Propaguje tradycyjne tańce i zabawy regionalne wśród dzieci, młodzieży i dorosłych, prowadząc w wielu miejscach w kraju i za granicą zajęcia, imprezy i projekty taneczne. Pogłębia swoją wiedzę i umiejętności, ucząc się nadal od wiejskich tancerzy. Od 2002 r. związany ze Stowarzyszeniem „Dom Tańca” w Warszawie
Gościnnie:
TERESA i WŁADYSŁAW GMAJOWIE (GLINA)
TANCERZE i TANCERKI z BIELOWIC (BIELOWICE)
6) warsztaty tworzenia PLASTYKI PAPIEROWEJ (3 godziny) – skierowane do osób pragnących spróbować swoich sił w zakresie rękodzieła charakterystycznego dla regionu opoczyńskiego, pod okiem twórczyń ludowych powstaną wycinanki oraz kwiaty z bibuły. Warsztaty poprowadzi JÓZEFA MARSZAŁEK (Dzielna k. Opoczna) Kultywuje regionalną i rodzinną tradycję sztuki ludowej. Uczennica Franciszki Dąbrowskiej (matki) i Marianny Jobczyk (siostry). Od 30 lat członkini STL, Zajmuje się wieloma dziedzinami, Jej hafty, koronki, pająki, bukiety, palmy wielkanocne, pisanki wyróżniają się autentycznym, tradycyjnym wzornictwem i techniką.
WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE:
1) czwartek – spotkanie z rawskimi śpiewaczkami ANIELĄ GALINSKĄ (Łochów) i ZOFIĄ BATOR (Feliksów)
Siostry Galitówny śpiewają od dziecka, pochodzą z muzykalnego domu – mama prowadziła śpiewy pogrzebowe, na które wyciągała też córki, ojciec grał na bębenku. Panie Zofia i Aniela śpiewają razem przede wszystkim dla przyjemności, podczas wzajemnych odwiedzin. Zofia Bator, tak jak ojciec, jest barabanistką.
2) piątek – spotkanie śpiewacze Opoczyńskie kontra Radomskie
Międzypokoleniowy i międzyregionalny posiad śpiewaczy w którym wezmą udział prowadzący warsztaty śpiewacze, Maria Siwiec z uczennicami oraz zespół Opoczyńskie nuty z Opoczna.
3) niedziela - spływ kajakowy Pilicą
ZABAWY TANECZNE: Na potańcówkach w czwartkowy, piątkowy i sobotni wieczór usłyszymy muzykę zagraną przez kilka pokoleń muzykantów i muzykantek: Stanisława Wolskiego, kapelę Agopsowicza, Rodzinna Kapelę Bińków, Bartka Pulińskiego, Kapelę Gmaja, kapelę Strelników, kapelę Niemaletko, kapelę Niwińskich, Macieja Filipczuka, kapelę Głuszcza, Kapelę od Rzeczycy oraz Zbyszka Ciechowicza z Ogniskiem Muzyki Tradycyjnej z Potworowa.
ORGANIZATORZY: Łódzki Dom Kultury i Muzyka Zakorzeniona
WSPÓŁORGANIZATOR: Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi
PARTNER: Muzeum Regionalne w Opocznie
