Tabor Zachodni to okazja do bliższego spotkania z wciąż żywymi tradycjami ziem zachodnich, tak mało znanych nawet w środowisku osób interesujących się muzyką tradycyjną. Wydarzenie odbędzie się w sercu Borów Dolnośląskich w Iłowej (Lubuskie). Dojedziecie tutaj autem (A18), pociągiem (5minut minut na pieszo od stacji na miejsce) lub rowerem. Zabawy i warsztaty odbędą się w zabytkowych przestrzeniach pałacowych oraz na terenie parku dworskiego.
IDEA: Wydarzenie wzorowane jest na letnich taborach węgierskich domów tańca. Uczestnicy taborów przez kilka dni uczą się tradycyjnych technik wykonawczych od zaproszonych muzykantów, śpiewaczek i tancerzy wiejskich, wspólnie grając, śpiewając, tańcząc i bawiąc się. Cechami różniącymi “Tabor” od typowych festiwali jest brak konwencjonalnego podziału na artystów i publiczność oraz podejście alternatywne wobec konsumenckiego charakteru imprez związanych z popkulturą. Założeniem “Taboru” jest czynny, wspólny udział jego uczestników, ale także tych od których można czerpać wiedzę, w wydarzeniach taborowych. Każde z nich to szansa na spotkanie z wciąż żywymi tradycjami regionu, odzwierciedlającymi się w muzyce, pieśniach i tańcach
REGION: Lubuskie i Dolny Śląsk to przede wszystkim kultura migrantów, którzy po II wojnie światowej osiedlali się na tych terenach, a przybyli z różnych stron, przywożąc ze sobą tradycję, muzykę, tańce, śpiew oraz instrumenty. Warsztaty i potańcówki będą związane tematycznie z kulturami osadników: przesiedlonych z lwowskiego, stanisławowskiego, z Polesia, Łemków, Bojków, Górali Czadeckich i reemigrantów z byłej Jugosławii, a także tutejszych czyli Łużyczan.
MIEJSCE: Wydarzenia - warsztaty i potańcówki - odbywać będą się na terenie parku dworskiego w Iłowej, miejscowości położonej w sercu Borów Dolnośląskich, obecnie w woj. lubuskim. Na terenie parku znajduje się pierwszy japoński ogród powstały w Europie, założony na początku XX w. z inicjatywy hrabiego Fryderyka von Hochberga Fürstensteina. Był on właścicielem pałacu oraz parku w latach 1902-1921, pasjonatem sztuki ogrodniczej oraz znawcą sztuki orientu. Układ ścieżek, kanałów, sztuczne jeziorko, wyspy i japońska architektura zachowane są do dziś. W parku, każdego wieczora, będzie miała miejsce zabawa taneczna. Warsztaty odbywać będą się w zabytkowym pałacu, który na co dzień pełni funkcję szkoły średniej. Kontynuujemy tym samym tradycję osadników, którzy tuż po wojnie organizowali pierwsze potańcówki w podobnych przestrzeniach.
NOCLEGI: 1) Większość uczestników będzie nocowała w internacie na terenie dworskiego parku (pokoje mieszczące 3-4 osoby), bądź na sali gimnastycznej (z własną karimatą i śpiworem). Zapewniamy zbiorcze sanitariaty. Na terenie obiektów nie ma kuchni i tym samym możliwości samodzielnego gotowania. Na piętrach dostępne będą czajniki. Zapewniamy posiłki mięsne i wegetariańskie na stołówce w internacie (śniadanie, obiad, kolacja). Dla wymagających - w okolicy znajdują się agroturystyki i miejsca noclegowe, które można zarezerwować NA WŁASNĄ RĘKĘ. Są one jednak oddalone od parku dworskiego. W Iłowej znajdują się restauracje, pizzerie, kebaby, sklepy spożywcze, fryzjer i ranczo alpak. ORGANIZATORZY: fundacja Muzyka Zakorzeniona, Gmina Iłowa oraz Biblioteka Kultury w Iłowej
PARTNERZY: Ojkamine (Chorwacja), Serbska Reja (Niemcy) oraz Лилик (Ukraina)
OPIS WARSZTATÓW
ŚPIEW:
1) LINIA CZADECKA - zaawansowani
Cykl warsztatowy prowadzony przez Górali Czadeckich z dwóch grup: Dolina Nowego Sołońca ze Złotnika (Jadwiga Bryjak i Katarzyna Bryjak) oraz Góralski Teatr Pieśni Dunawiec ze Zbylutowa. Koordynacja: Miłosz Trojanowicz, śpiewak i muzykant w zespołach czadeckich.
Górale Czadeccy to ludność Polska z terenów Śląska Cieszyńskiego i częściowo z Żywiecczyzny i Orawy, która w XVII migrowała za chlebem do Słowacji, głównie w Dolinę Kysucy, okolice Czadcy, dlatego do dziś zwani są Góralami Czadeckimi. W XIX w. Rozpoczęli migrację na Bukowinę (obecnie Bukowina Ukraińska i Rumuńska). W ich tańcach, pieśniach i zwyczajach czuć zarówno polskie korzenie, jak i wpływ kultur sąsiednich: rumuńskiej, ukraińskiej, słowackiej. Część rodzin czadeckich trafiła także do Bośni i Chorwacji, a nawet Brazylii. Po II wojnie światowej Górale Czadeccy powrócili do Polski – na Ziemie Zachodnie. Przybywali zarówno z Rumunii, Ukrainy jak i byłej Jugosławii. Obecnie zamieszkują głównie w Lubuskiem i na Dolnym Śląsku, a ich tradycje zostały wpisane w 2024 r. na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa.
2) LINIA BAŁKAŃSKA - zaawansowani
Cykl warsztatowy prowadzony przez Barbarę Majnarić i Martę Derejczyk, badaczki tradycji reemigrantów z byłej Jugosławii. Część warsztatów poświęcona będzie pieśniom chorwackim i bośniackim, część pieśniom polskim w charakterystycznym dla tej grupy wielogłosie. Zajęcia dla osób, które już śpiewają.
Polacy z Bośni i chorwackiej Slawonii przyjechali na Dolny Śląsk w 1946 r. jako reemigranci po ok. 50 latach spędzonych na Bałkanach. Tradycja muzyczna tej grupy osadników cechowała się charakterystycznym stylem gry i instrumentarium, wykorzystującym zarówno bałkańskie tamburice, jak i przywiezione z Galicji – skrzypce, akordeon, baraban. Zarówno muzyka instrumentalna, jak i repertuar wokalny są wynikiem nakładających się wpływów muzycznych – melodii i tańców oraz pieśni dawnej Galicji i Wołynia (skąd przybyli do Bośni potomkowie reemigrantów), wpływów muzyki poznanej już na południu Europy i praktykowania jej np. na weselach u serbskich i chorwackich sąsiadów, jak i powojennych praktyk zespołów ludowych działających na terenie Dolnego Śląska. Stąd charakterystyczne pieśni polskie w wielogłosie bałkańskim, przyśpiewki typu bećarac, kolo (taniec) śpiewane czy modne po wojnie pieśni dalmatyńskie.
3) LINIA WSCHODNIA - zaawansowani
Cykl podzielony na dwie części.
Pierwsza poświęcona jest pieśniom z Nadsania, pieśniom bojkowskim i łemkowskim. Prowadzona przez zespół Krajka: Tanię Harasym i Darię Pulkowską. Towarzyszyć im będzie Kapela Nakoniecznego. Praca obejmuje słuchanie nagrań archiwalnych; ćwiczenia na emisyjne i na współbrzmienie pieśni w wielogłosie.
Druga część warsztatów skupi się wokół pieśni Polesia (Białoruskiego, Ukraińskiego i Polskiego). Poprowadzi je Joanna Gancarczyk z Zespołu z Lasu, zajmującego się czynnie badaniami terenowymi na Polesiu. Repertuar obrzędowy i liryczny, głównie w wielogłosie i skalach nietemperowanych.
Praca obejmuje naukę słuchania nagrań archiwalnych; skupi się na wzajemnym słuchaniu, współbrzmieniu, energetyce i intonacji oraz emisji.
Cykl poświęcony przesiedlonym w ramach Akcji “Wisła” w 1947 r na ziemie zachodnie: Łemkom, Bojkom, którzy w większości mieszkają obecnie w okolicach Legnicy na Dolnym Śląsku. Także Poleszukom, przybyłym głównie z Polesia Białoruskiego, których największe osadnictwo nierozproszone znajduje się w Lubuskiem, w Białkowie.
Cykl poświęcony językowi ukraińskiemu, łemkowskiemu i dialektom poleskim. Zapraszamy osoby już śpiewające.
4) LINIA WSCHÓD-ZACHÓD - początkujący
Warsztaty pieśni polskich z terenów dawnego Lwowskiego, Stanisławowskiego i Tarnopolskiego. Jest to jedna z najbardziej licznych, ale także mocno rozproszonych na ziemiach zachodnich grup osadniczych. Poprowadzi Joanna Skowrońska, która od lat dokumentuje i bada pieśni tej grupy w terenie.
Praca obejmuje naukę słuchania nagrań archiwalnych; skupi się na wzajemnym słuchaniu, współbrzmieniu, energetyce i intonacji. Repertuar obejmuje pieśni liryczne i obrzędowe (weselne, nabożne).
INSTRUMENTY:
1) SKRZYPCE - zaawansowani
Warsztaty dla osób grających na skrzypcach, potrafiących powtórzyć melodię ze słuchu. Pracować będziemy z repertuarem różnych grup przesiedleńczych: Łemków, Bojków, Reemigrantów z terenu byłej Jugosławii, Górali Czadeckich, Rzeszowiaków i Poleszuków. Codziennie poznamy kilka melodii, z których jedna prezentować będziemy na wieczornej potańcówce, gdzie spróbujemy także odnaleźć się w żywej sytuacji muzycznej. Skupimy się na stylu gry, detalach, rozumieniu esencji tej muzyki.
Prowadzi: Maciej Filipczuk - skrzypek, założyciel wielu czołowych kapel nurtu folk i in crudo. Uczeń Kazimierza Mety, płynnie poruszający się w wielu gatunkach i stylach muzycznych.
2) SKRZYPCE - początkujący
Warsztaty dla osób początkujących, z regionu Rzeszowiaków, którzy na ziemiach zachodnich znaleźli się ze względu na dobrowolną migrację ekonomiczną po 1945 r. Będziemy uczyć się melodii rzeszowskich z repertuaru Władysława Łobody z Dąbrowy i Antoniego Świniucha z Kościelnej Wsi przybyłego na Dolny Śląsk z Czarnej Sędziszowskiej.
Prowadzi: Lidia Anna Biały, etnomuzykolożka, śpiewaczka i muzykantka mieszkająca na Rzeszowszczyźnie, badaczka muzyki tradycyjnej tych terenów.
3) ORKIESTRA TABOROWA
Warsztaty dedykowane instrumentarium mieszanemu t.j.: akordeony, harmonie, trąbki, klarnety, cymbały, basy w tym kontrabasy, saksofony, dudy, fujarki oraz barabany. Repertuar to głównie Bukowina i Podole. Grupa ćwiczyć będzie w sekcjach: melodycznej i rytmicznej, które później połączą swe siły, by wypróbować grę w pełnym orkiestrowym składzie.
Organizator nie zapewnia instrumentów uczestnikom. Warunkiem uczestnictwa w warsztatach jest umiejętność gry na posiadanym instrumencie.
Prowadzenie: Anatolij Kogut, muzykant rodem z Bukowiny, multiinstrumentalista grający w wielu zespołach Górali Czadeckich - poprowadzi instrumenty wiodące. Sekcją rytmiczną zajmie się Serhij Postol cymbalista, skrzypek, znawca muzyki ukraińskiej, głównie centralnej Ukrainy i Podola; i Agata Weber - bębnistka, badaczka terenowa - obaj grający repertuar z Podola, a także repertuar przywieziony stamtąd na ziemie zachodnie.
TANIEC
1) PODSTAWY RYTMICZNE
Poranna rozgrzewka podczas której będziemy oswajać rytmikę muzyki tradycyjnej. Celem jest rozbudzenie ciała, poczucie rytmu i dobra zabawa. Na warsztat weźmiemy tańce, zabawy i melodie z różnych repertuarów przywiezionych na ziemie zachodnie. Zajęcia dla osób na każdym poziomie zaawansowania i w każdym wieku.
Prowadzą Witold Roy Zalewski i Dominika Oczepa, animatorzy i praktycy muzyki tradycyjnej od lat zgłębiający repertuar dla dzieci (Fundacja Mały Kolberg) i dorosłych; grają w licznych zespołach folkowych i in crudo (Kukaj Kukawko, Kapela Towarzyska, Lunarie)
2) TAŃCE PRZYWIEZIONE I TUTEJSZE
Na wieczornych potańcówkach będzie okazja do nauki tańców przywiezionych na ziemie zachodnie przez różne grupy osadnicze: Łemków, Bojków, Górali Czadeckich, reemigrantów z byłej Jugosławii, Rzeszowiaków, a także tutejszych Łużyczan. Od przedstawicieli tych grup nauczymy się charakterystycznych tańców m.in: kołomyjki, kolo, syrby, harkana, anieli, hory i wielu innych. Na warsztaty nie trzeba się zapisywać, gdyż są częścią zabawy wieczornej.
Wydarzenie zostało
dofinansowane
przez Gminę Iłowa.
